Repo Nedir, Nasıl Yapılır, Çeşitleri Nelerdir?

   

Repo Nedir?

İlk olarak yurt dışında ki bankalarda kullanılmaya başlanan repo, sabit bir gelir kazanmayı sağlayan enstrümanlar dandır. Bankalar vasıtasıyla satılmakta olan repo, kısa vadeli kazanç elde etmeyi sağlar. Repo yapıldıktan sonra vade beklenmeye başlanır. vade sona erdiğinde ise bankaya geri iade edilerek hem faiz getirisi hem de anapara tahsil edilir. Banka ile anlaşılarak yapılan repolar, bono ve tahvil gibi menkul kıymetler değerlendirilerek uygulanır. Ayrıca alış ve satış arasındaki fark kar olarak kaydedilip yatırım hesabına yatırılır.

Repo Yatırımı Nasıl Yapılır? Riskli midir?

Kısa vadeli güvenilir bir yatırım için repoya yatırım yapılabilir. Güvenilirdir çünkü zarar etme olasılığı yok denecek kadar azdır. Diğer yatırım enstrümanlarına kıyasla en düşük zarar olasılığı olan araçtır. Bankanın belirlediği fiyat ile yapılan repo altın gibi güvenilir bir yatırım aracı olarak kabul edilmektedir. Kenarda ki paranızı riske girmeden değerlendirmek ve belli bir gelir elde etmek istiyorsanız repo tercih edebileceğiniz yatırım araçlarındandır. Kısa vadeli bir araç olduğundan yatırımcılar genelde bu alanı tercih eder. Aslına bakılırsa bu işlemle aracı olan kuruma kısa vadeli bir borç vermiş gibi olursunuz. Bu kısa vade sona erdiğinde ise hem faizini hemde anaparayı geri alırsınız.

Repo Çeşitleri Nelerdir?

Düz Repo: Bir menkul kıymeti, belli bir tarihte belli bir fiyattan geri alma taahhüdü ile yapılan satış işlemidir. Yani repoyu alırken belirlenen fiyatta ve tarihte geri alma garantisi vermektedir. Repoya konu menkul kıymetler, teminat özelliği taşır ve kısa vadeli borç verme durumu söz konusudur. Düz repo yatırımcı açısından en az riski olan seçenektir. Bu yüzden genellikle düz repo işlemi tercih edilmektedir.

Ters Repo: Bir menkul kıymetin, işlem başlangıç valöründen satın alınması ve bitiş valöründen geri satılması işlemidir. Yani menkul kıymetin başlangıç tarihinde satın alınması ve vade sonunda geri satılması işlemine denir. Ters repo yapan taraf, parayı kullandıran taraftır ve geri satış taahhüdü ile menkul kıymeti alır. Düz repoda olduğu gibi menkul kıymet geri alınmak üzere satılmaz. Ters repoda, işlem konu olan yatırım aracının geri satılması üzerine alım söz konusudur. Borç veren üzerinden tanımlanan bir işlemdir. Menkul kıymeti alan kişi, borç vermiş olur ve aldığı menkul kıymetleri anlaşmayla belirlenen tarihte faiziyle beraber teslim eder. Düz reponun tam tersi olan ve parayı kullanmaya izin vererek vade sonunda geri alan sistem ise ters repo olarak
anılır.

Gecelik Repo: 1 gecelik yapılan repo işlemine gecelik repo denir. Daha çok yabancı Ülkelerde bu repo türü tercih edilmektedir. Çünkü yatırım yapılan kaynak çok büyüktür ve bir gecelik faiz getirisi dahi çok yüksek bir getiri sağlamaktadır. Bazı durumlarda uzasa da valör genelde aynı gündür. Bu takas işlemi ise T + 1 gün neticesinde gerçekleşir. Yani iş günü baz alınır. Şöyle ki cuma günü yapılan işlemin sonucunu ancak pazartesi günü alırsınız. Borsa ile ay

nı zaman dilimini kullanmaktadır.

Açık Repo: Vadesi belirsiz olarak yapılan repo işlemidir. Repo yapıldığı an herhangi bir vade belirlenmeden yapılmaktadır. Yapılan sözleşmeyi taraflar, herhangi bir tarihte sonlandırabilir. İşleme konu olan menkul kıymet ve nakit para günlük olarak değerlendirilir. Açık repo adından da anlaşılacağı gibi her an sonlandırılabilen bir işlemdir. Herhangi bir vadenin olmadığı ve alıcıyla satıcı arasındaki sözleşme ile belirlenen, istenirse bir gün dahi vade olarak seçilebilen, faiz oranlarının hareketine göre işlem yapılan repo çeşidi ise açık repo olarak bilinmektedir.

Fiktif Karşılıksız Repo: Karşılıksız repo’da iki durum vardır.
Birincisi:  İşleme konu olan sermaye piyasası aracı satan tarafın portföyünde olmamasına rağmen işlem gerçekleşir. Bu işlemde el değiştiren yatırım aracı değil, teslim eden makbuz veya dekont olur.
İkincisi: Aynı tutar ve tanımda ki menkul kıymet, birden fazla gerçek kişiye birden fazla işlem yapılarak satılır ve açığa satış durumu ortaya çıkar. Bu türde, işlemlerin biri gerçek, kalanlar ise hayalidir.

Sürekli Repo: İlk anlaşma tarihiyle belirlenen vade sonunda, sözleşme taraflarından herhangi birinin ihbarı olmadan repo otomatik olarak yenilenir. Bu tür genellikle over night veya çok kısa vadelerle yapılan işlemlerde rastlanır. Kısa vadeli bu yatırımda yeni bir sözleşme yapılmasına gerek kalmadan vade sonunda otomatik yenilenen repo çeşidine ise sürekli repo denir.

Vadeye Kadar Repo: Anlaşmada belirlenen vadenin bitim tarihi, repoya konu olan yatırım aracının faiz veya kupon ödeme günüyle aynıdır. Bu türe genellikle portföylerinde yüksek getirili yatırım aracı bulunduran ancak yatırım araçlarının elden çıkarmadan getirisini elde etmek isteyen gerçek ya da tüzel kişiler başvurabilmektedir.

Döviz Swapı Reposu: Repoya konu olan yatırım aracına benzer kalitede bir teminat söz konusudur. Vadeli döviz piyasayı aracılığıyla yatırımcı, herhangi bir döviz cinsinden yapılan işlemlerden avantaj sağlayabilir.

Esnek Repo: Parasını borç veren yatırımcının, karşı tarafa paranın bir kısmını önceden anlaşılan vade ve koşullarda geri çekme hakkı karşılığında belirli bir faiz oranından ödeme yapacağı konusunda esneklik verir. Yani yatırımcı, ödünç verdiği para açısından sahip olacağı likit imkan ile belli bir faiz oranından ödeme yapar.

Yorum Yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir